Συνθετική εργασία στην «Τηλεμάχεια», Α1 - ο Τηλέμαχος πριν και μετά

ΓΚΙΖΑΡΗ ΑΘΗΝΑ, ΓΚΙΖΑΡΗ ΠΑΟΛΑ & ΕΜΑΝΝΟΥΗΛΙΔΟΥ  ΒΙΚΤΩΡΙΑ (Α1)

Να παρουσιάσετε τη στάση –συμπεριφορά του Τηλέμαχου πριν και μετά την επίσκεψη της Αθηνάς και τις προτροπές-οδηγίες της. Να υποστηρίξετε εάν προσπαθεί ή όχι να υλοποιήσει τις προτροπές-οδηγίες αυτές εξετάζοντας τη στάση-συμπεριφορά του στην Ιθάκη μετά την αναχώρηση της Αθηνάς και κατά την αγορά των Ιθακήσιων  αλλά και το ταξίδι του στην Πύλο και τη Σπάρτη 

Ο  Τηλέμαχος πριν την επίσκεψη της Αθηνάς-Μέντη  ήταν απελπισμένος και απαρηγόρητος, διότι πίστευε ότι ο  πατέρας του δεν ζούσε πλέον. Τέλος, ήταν απαισιόδοξος, καθώς νόμιζε ότι οι θεοί ήταν εκείνοι που αποφάσισαν  να μην επιστρέψει ο Οδυσσέας στην Ιθάκη.
  Έτσι, παρέμενε αδρανής και δεν αναλάμβανε καμία πρωτοβουλία, για να διώξει από το παλάτι τους μνηστήρες, που παραδίπλα του γλεντούσαν σπαταλώντας την πατρική περιουσία.

Μετά την επίσκεψη της Αθηνάς-Μέντη τα πράγματα αλλάζουν…

Η Αθηνά παρουσιάζεται στον Τηλέμαχο ως Μέντης, γιατί ήταν καλός φίλος του Οδυσσέα, με σκοπό να της δείξει εμπιστοσύνη και να γίνει πιστευτή, και του λέει αρχικά ότι ο Οδυσσέας είναι ζωντανός και επειδή είναι πολυμήχανος θα βρει τρόπο να  γυρίσει. Στην συνέχεια, τον κολακεύει για την ομοιότητά του με τον πατέρα του, αλλά αμέσως μετά τον ελέγχει έμμεσα που ανέχεται την κακή συμπεριφορά των μνηστήρων και, αφού ακούσει τι έχει να της πει,  παίρνει τον λόγο διαφοροποιώντας λίγο την άποψή της για τη μοίρα του Οδυσσέα λέγοντας ότι οι  θεοί θα αποφασίσουν για την επιστροφή του ή όχι.  Εκείνο, ωστόσο, που έχει αποφασιστική σημασία για τις μετέπειτα εξελίξεις είναι οι συγκεκριμένες συμβουλές που του δίνει: να συγκαλέσει τους Ιθακήσιους σε συνέλευση, για να ζητήσει από τους μνηστήρες να φύγουν από το παλάτι, και να ταξιδέψει στην Πύλο και τη Σπάρτη, για να συλλέξει πληροφορίες για τον πατέρα του.  Αν μάλιστα μάθει ότι έχει πεθάνει, τον συμβουλεύει να φροντίσει για την εξόντωση των μνηστήρων, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ορέστη.

Μετά από αυτά η Αθηνά φεύγει σαν πουλί δείχνοντας την θεϊκή της καταγωγή, δίνοντας θάρρος και ελπίδα στον Τηλέμαχο, αλλά και θεϊκή εγκυρότητα στις συμβουλές της.

Μετά την αποχώρησή της παρακολουθούμε σταδιακά την αλλαγή της συμπεριφοράς του Τηλέμαχου. Κινείται ισόθεος άντρας προς τους μνηστήρες, στους οποίους τραγουδούσε ο φημισμένος αοιδός για το νόστο των Αχαιών, προκαλώντας έτσι την έκκληση της Πηνελόπης να αλλάξει θέμα στο τραγούδι του, γιατί της προξενεί θλίψη η θύμηση του άντρα της.  Ο Τηλέμαχος, πλέον ώριμος και αναλαμβάνοντας τις ευθύνες του, συμβουλεύει την μητέρα του να πάει να αποσυρθεί στην κάμαρά της, να κάνει υπομονή και να απασχοληθεί με τον αργαλειό και την ρόκα. Το ότι αυτή δεν ήταν η συνήθης συμπεριφορά του φαίνεται επίσης και από την αντίδραση της Πηνελόπης, που μένει έκθαμβη από το λόγο του.  Επίσης, ο Τηλέμαχος κατηγορεί απερίφραστα τους μνηστήρες για την υπεροψία τους και τους λέει ότι θα συγκαλέσει συνέλευση και θα ζητήσει να αποχωρήσουν από το παλάτι, ενώ δεν παραλείπει να τους πει ότι θα ευχηθεί στους θεούς για εκδίκηση.  Τέλος, εύχεται αυτό το παλάτι να είναι και ο χώρος που θα βρούνε τον χαμό τους. Επίσης, λέει πως θέλει να γίνει βασιλιάς, αλλά δεν είναι σίγουρος ότι θα συμβεί αυτό, καθώς θα το ορίσουν οι θεοί, αλλά ωστόσο δεν αφήνει περιθώρια να αμφισβητήσουν τα δικαιώματά του στην ιδιοκτησία του.  Οι μνηστήρες ξαφνιάζονται από τα λεγόμενά του δαγκώνοντας τα χείλη τους, όπως μας πληροφορεί ο Όμηρος.

 Την επόμενη μέρα (ραψωδία β) ο Τηλέμαχος, ακολουθώντας τις συμβουλές της Αθηνάς,  συγκάλεσε συνέλευση, όπου κατήγγειλε τις αδικίες των μνηστήρων εις βάρος της μητέρας του και  της πατρικής του περιουσίας, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με την υβριστική συμπεριφορά των μνηστήρων, που έφτασαν στο σημείο να απειλήσουν ακόμη και τον Οδυσσέα, αν επέστρεφε.

Στις επόμενες δύο ραψωδίες (γ, δ) παρακολουθούμε τον Τηλέμαχο να ταξιδεύει στην Πύλο και τη Σπάρτη, όπως του είχε υποδείξει η Αθηνά, να επισκέπτεται τους μεγάλους μυκηναϊκούς οίκους των εκεί βασιλιάδων και να παίρνει πληροφορίες για τον πατέρα του. 

Έτσι, παρακολουθούμε τον Τηλέμαχο να περνάει από την  αδράνεια στη δράση, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και τελικά να ανδρώνεται, ώστε να είναι έτοιμος με την επιστροφή του πατέρα του να σχεδιάσει και να πραγματοποιήσει μαζί του τη μνηστηροφονία.